Platvoeten en doorgezakte voeten
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel, aanhoudende of verergerende klachten altijd een arts of fysiotherapeut.
Bij platvoeten of doorgezakte voeten is de voetboog verlaagd, waardoor de voet bij elke stap meer naar binnen kantelt. Veel mensen hebben er geen last van, maar bij vermoeide voeten, pijn in de voetboog of klachten hogerop (enkel, knie, onderrug) loont het om de voet te versterken en te ondersteunen.
Wat zijn platvoeten en doorgezakte voeten?
De voetboog werkt als een natuurlijke vering. Zakt die door, door aanleg, verzwakte voetspieren of jarenlange belasting, dan verandert de stand van de hele keten: de enkel kantelt naar binnen en de belasting op pezen en gewrichten verschuift. Er bestaan soepele (flexibele) en stijve platvoeten; de soepele variant komt verreweg het meest voor en is goed trainbaar.
Doe de zelftest
Wil je weten of je voeten doorzakken? Twee controles die je thuis doet:
maak je voetzool nat en stap op een droge tegel of een stuk karton. Zie je een vrijwel volledige voetafdruk zonder uitsparing aan de binnenzijde, dan is de voetboog laag of doorgezakt.
ga rechtop staan en kijk in de spiegel naar je knieen. Draaien de knieschijven naar binnen en kantelen de enkels naar binnen weg, dan zakt de voet door in stand.
Heb je naast de platvoeten pijn die niet afneemt, of zakt een voet op latere leeftijd plotseling door? Laat dat beoordelen door een huisarts of podotherapeut.
Oorzaken en risicofactoren
- Aanleg en aangeboren voetvorm
- Verzwakte voetspieren door weinig blootsvoets bewegen
- Overgewicht en langdurig staand werk
- Zwangerschap en hormonale veranderingen
- Verzwakking van de tibialis posterior-pees op latere leeftijd
Symptomen
- Vermoeide of pijnlijke voetbogen na lang staan of lopen
- Schoenen die aan de binnenzijde scheef afslijten
- Pijn aan de binnenzijde van enkel of voet
- Soms klachten hogerop: schenen, knieën of onderrug
Een platvoet die op volwassen leeftijd snel ontstaat of verergert, zeker eenzijdig. Pijn en zwelling aan de binnenzijde van de enkel. Een stijve platvoet die niet corrigeert als je op je tenen staat.
Jouw herstel in fases
De tijden hieronder zijn richtlijnen. Laat de reactie van je lichaam leidend zijn, niet de kalender:
Doel: de klachten dempen en de voet in een betere stand zetten.
- Steunzolen ondersteunen de voetboog direct en verminderen de trek op banden en pezen.
- Kies schoenen met een stevige hielsteun en voldoende ondersteuning in de binnenzool.
- Verminder tijdelijk lang staan op harde ondergronden als dat de pijn uitlokt.
Doel: de eigen voetspieren de boog laten dragen.
- Doe dagelijks short foot: de basisoefening die de boogspieren traint. Begin zittend, bouw op naar staand.
- Voeg handdoek scrunches en teenspreiden toe voor de rest van de voetmusculatuur.
- Loop dagelijks enkele minuten blootsvoets op zachte ondergrond.
Doel: de sterkere voet in het dagelijks leven en de sport gebruiken.
- Bouw staand werk, wandelen en sport op met de zolen als vangnet.
- Doe de short foot oefening voortaan ook staand tijdens alledaagse momenten, zoals tandenpoetsen.
- Evalueer na drie maanden: veel mensen kunnen de zolen dan gerichter inzetten, bijvoorbeeld alleen bij lange belasting.
Oefeningen bij deze blessure
Activeert de diepe voetspieren die de voetboog optillen. De fundamentele oefening bij platvoeten en doorgezakte voeten.
Versterkt de kleine voetspieren die de voetboog en de tenen aansturen, de actieve ondersteuning van je…
Traint de spiertjes die de grote teen recht houden en verbetert de actieve controle over de…
Zo voorkom je het (opnieuw)
Loop regelmatig blootsvoets op zachte ondergrond, train de voetspieren een paar keer per week en wissel schoeisel af. Sta je hele dagen voor je werk, ondersteun de voetboog dan structureel.
De ErgoSole en EnduSole steunzolen ondersteunen de voetboog en corrigeren het naar binnen kantelen bij elke stap; de WorkSoll is er speciaal voor lange werkdagen op harde vloeren. Ondersteuning vermindert vermoeidheid direct, terwijl je met de oefeningen de voet zelf sterker maakt.
Herkenbaar?
Jeroen (39) heeft na lange werkdagen in het magazijn zeurende pijn aan de binnenzijde van zijn enkels en voeten. De natte-voet-test laat een volledige afdruk zien. Hij draagt steunzolen in zijn werkschoenen en doet elke dag de short foot oefening bij het koffiezetapparaat. Na twee maanden zijn de avonden pijnvrij en houdt hij de oefening aan als vast ritueel.
Verder lezen op onze blog
Veelgestelde vragen
Wat zijn platvoeten precies?
Bij platvoeten is de lengteboog aan de binnenzijde van de voet verlaagd of afwezig, waardoor de voetzool (bijna) volledig contact maakt met de grond. Het kan aangeboren zijn of ontstaan doordat de boog gaandeweg doorzakt.
Zijn platvoeten erg?
Platvoeten zonder klachten hoeven niet behandeld te worden. Behandeling is zinvol bij pijn, snelle vermoeidheid van de voeten, of klachten hogerop in enkels, knieen of rug die met de voetstand samenhangen.
Kun je platvoeten trainen?
De voetboog wordt gedragen door spieren, en die zijn trainbaar. Met oefeningen zoals de short foot bouw je actieve ondersteuning op. Een volledig platte voet wordt geen hoge boog, maar de klachten en de functie verbeteren aantoonbaar.
Heb ik steunzolen nodig bij platvoeten?
Bij klachten zijn steunzolen een effectieve eerste stap: ze ontlasten direct. Zie ze als ondersteuning naast het trainen van de voetspieren, niet als vervanging ervan.
Waarom krijg ik pijn aan mijn knieen of rug door mijn voeten?
Een doorgezakte voet kantelt het onderbeen naar binnen. Die verdraaiing werkt door naar knie, heup en onderrug. Het aanpakken van de voetstand kan daarom klachten hogerop verminderen.
Mijn kind heeft platvoeten, is dat een probleem?
Jonge kinderen hebben van nature vaak platvoeten; de boog ontwikkelt zich meestal tot ongeveer het tiende levensjaar. Beoordeling is zinvol bij pijn, struikelen of een duidelijk verschil tussen beide voeten.