Kalkschouder (tendinosis calcarea)
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel, aanhoudende of verergerende klachten altijd een arts of fysiotherapeut.
Bij een kalkschouder zet het lichaam kalk af in een pees van de rotator cuff. Vaak merk je daar lang niets van, tot het lichaam de kalk gaat opruimen en de schouder dagen tot weken hevig pijnlijk kan zijn. Hoe heftig ook: een kalkschouder is goedaardig en verdwijnt uiteindelijk vrijwel altijd, met de kalk erbij.
Wat is een kalkschouder?
Om onduidelijke redenen vormt zich kalk in het peesweefsel, meestal in de supraspinatuspees. Het proces kent fasen: vorming (weinig klachten), rust, en de resorptiefase waarin het lichaam de kalk actief opruimt, dát is de fase met de beruchte, soms zeer hevige pijn. Daarna herstelt de pees en verdwijnt de kalk grotendeels.
Doe de zelftest
Wil je inschatten of jouw schouderpijn bij een kalkschouder past? Twee controles:
kwam de pijn plotseling en heftig op, zonder duidelijk ongeval, en is hij zo fel dat zelfs stilhouden pijn doet? Zo'n acute opflakkering is kenmerkend voor kalk die actief wordt.
buiten een opflakkering lijkt de schouder op impingement, met pijn bij het heffen in een bepaald traject. Herken je dat wisselende patroon van rustige perioden en felle aanvallen?
Een rode, warme, fors gezwollen schouder met koorts hoort direct beoordeeld te worden. Ook plots krachtverlies na een ongeval verdient een controle.
Oorzaken en risicofactoren
- De precieze oorzaak is onbekend; het is géén gevolg van te veel kalk in de voeding
- Meest voorkomend tussen de 30 en 60 jaar, vaker bij vrouwen
- Mogelijk lokale doorbloedings- en peesfactoren
- Diabetes en schildklieraandoeningen verhogen het risico iets
Symptomen
- Perioden van zeurende schouderpijn bij heffen, afgewisseld met rust
- In de resorptiefase: plotselinge, hevige pijn die dagen tot weken kan aanhouden, ook 's nachts
- Bewegingsbeperking door pijn
- Soms is de kalk toevallig zichtbaar op een foto zonder ooit klachten te geven
Een dikke, rode, warme schouder met koorts (infectie uitsluiten). Krachtsverlies na een val. Ondraaglijke pijn, de huisarts kan in de acute fase effectief helpen met pijnstilling of een injectie.
Jouw herstel in fases
De tijden hieronder zijn richtlijnen. Laat de reactie van je lichaam leidend zijn, niet de kalender:
Doel: de felle pijn beheersen.
- Ontzie de schouder kortdurend en zoek pijnverlichtende houdingen; blijf zo mogelijk klein bewegen.
- Koelen en zo nodig pijnstilling helpen door de acute fase.
- In deze fase kan de huisarts een ontstekingsremmende injectie overwegen.
Doel: beweeglijkheid en kracht behouden of terugwinnen.
- Bouw pendel en externe rotatie rustig op tussen de opflakkeringen door.
- Werk aan houding en cuff-kracht, vergelijkbaar met de aanpak bij impingement.
- Houd de schouder soepel; een stijve schouder geeft extra klachten bovenop de kalk.
Doel: functie op peil houden terwijl het lichaam de kalk opruimt.
- Houd beweeglijkheid en kracht als vast onderhoud aan.
- Accepteer dat het beloop grillig is: een nieuwe opflakkering pak je opnieuw met fase 1 aan.
- Blijft de kalk hevige klachten geven, dan zijn er medische opties zoals naaldbehandeling of het wegzuigen van de kalk.
Oefeningen bij deze blessure
Houdt de schouder ontspannen in beweging zonder actieve spierspanning, dé oefening voor de pijnlijke fase van…
Versterkt de rotator cuff, de spiergroep die de schouderkop centreert, en is daarmee de kernoefening bij…
Zo voorkom je het (opnieuw)
Niet te voorkomen met voeding of supplementen. Een sterke, soepele schouder beperkt wel de klachten rond de kalk en versnelt het functioneel herstel.
Een schouderbrace geeft in de pijnlijke fase steun en warmte waardoor slapen en dagelijkse bewegingen draaglijker worden.
Herkenbaar?
Bianca (48) wordt op een ochtend overvallen door hevige schouderpijn zonder aanleiding; zelfs stilhouden doet pijn. De huisarts stelt een kalkschouder vast. Ze koelt en gebruikt kortdurend pijnstilling in de felle fase, en bouwt zodra het rustiger wordt pendel- en rotatie-oefeningen op. Na de opflakkering keert de beweeglijkheid terug en houdt ze de schouder met oefeningen soepel.
Veelgestelde vragen
Wat is een kalkschouder precies?
Bij een kalkschouder ontstaat een kalkneerslag in een van de pezen van de rotator cuff. Zolang de kalk rustig is geeft het weinig klachten, maar als het lichaam de kalk gaat opruimen kan dat een heftige, acute pijnaanval veroorzaken.
Hoe voelt een kalkschouder?
In een opflakkering als plotselinge, zeer felle schouderpijn, vaak zonder aanleiding en zo hevig dat elke beweging en zelfs stilhouden pijn doet. In rustige perioden lijkt het meer op impingement, met pijn bij het heffen van de arm.
Gaat een kalkschouder vanzelf over?
Vaak wel. In veel gevallen ruimt het lichaam de kalk uiteindelijk zelf op en verdwijnen de klachten, al kan dat maanden tot jaren duren en gepaard gaan met een of meer pijnlijke opflakkeringen.
Wat helpt tegen de pijn van een kalkschouder?
In de acute fase: rust van de felle prikkel, koelen en zo nodig pijnstilling of een ontstekingsremmende injectie. In de rustige fase: beweeglijkheid en kracht opbouwen om de schouder soepel en sterk te houden.
Helpt een schouderbrace bij een kalkschouder?
Als ondersteuning naast de oefeningen op deze pagina, ja. Een schouderbrace geeft in de pijnlijke fase steun en warmte waardoor slapen en dagelijkse bewegingen draaglijker worden.
Hoe lang duurt een kalkschouder?
Het beloop is grillig en wisselt sterk per persoon: van enkele weken bij een korte opflakkering tot maanden of jaren met tussenpozen. Oefeningen houden de schouder in die periode zo goed mogelijk functioneel.
Wanneer is een behandeling nodig om de kalk te verwijderen?
Als de kalk hardnekkig hevige klachten blijft geven ondanks oefeningen en pijnbeheersing. Dan zijn er opties zoals een naaldbehandeling om de kalk te wegzuigen of shockwave-therapie, te bespreken met arts of specialist.